Emisja niezorganizowana – nieszczelności instalacji – metoda 3 (metoda korelacji)

    W metodzie 3 wynik pomiaru stężenia LZO (VOC) na powierzchni elementu (screening value) jest argumentem funkcji (korelacji) pozwalającej obliczyć wielkość emisji. Korelacje zostały określone dla następujących rodzajów elementów:

    • w przemyśle syntetycznych związków organicznych SOCMI:

      • zawory gazowe,

      • zawory cieczy,

      • pompy,

      • sprężarki,

      • zawory upustowe (ciśnieniowe),

      • uszczelniania mieszadeł,

      • połączenia,

    • przemysł petrochemiczny (rafinerie, terminale załadunkowe, przemysł wydobywczy ropy i gazu):

      • zawory,

      • pompy,

      • połączenia,

      • otwarte końce rur,

      • inna aparatura, ramiona załadunkowe, zawory upustowe (ciśnieniowe), odpowietrzniki.

    Poniżej przedstawiono korelacje dla przemysłu syntetycznych związków organicznych SOCMI wraz z przykładowymi wynikami obliczeń rocznej emisji z pojedynczego elementu pracującego na medium stanowiącym 100% LZO (VOC), na którym najwyższe zmierzone stężenie wynosi 10 ppm.

    Typ wyposażenia

    Korelacja

    Emisja LR (kg/rok) dla SV = 10 ppmV

    Zawory gazowe

    LR (kg/h) = 1,87∙10-6 ∙ (SV)0,873

    0,12

    Zawory cieczy lekkich

    LR (kg/h) = 6,41∙10-6 ∙ (SV)0,797

    0,35

    Pompy cieczy lekkich

    LR (kg/h) = 1,90∙10-5 ∙ (SV)0,824

    1,1

    Połączenia

    LR (kg/h) = 3,05∙10-6 ∙ (SV)0,885

    0,21

    Źródło korelacji: Protocol for Equipment Leak Emission Estimates, US EPA 1995, tabela 2-9

    LR – wielkość wycieku (leak rate),

    SV – najwyższe stężenie na powierzchni elementu (screening value), ppmV

    Obliczenie emisji niezorganizowanej z instalacji z wykorzystaniem metody 3 wymaga następujących danych:

    • wyników pomiarów stężeń LZO (VOC) występujących na powierzchni elementów,

    • określenia liczby elementów z poszczególnych rodzajów – „składników” instalacji (zaworów, połączeń, pomp, itd.),

    • określenia medium dla każdego składnika (gaz, „ciecz lekka”, „ciecz ciężka”),

    • określenia stężenia TOC w strumieniach,

    • określenia czasu pracy (obciążenia medium) składników.

    Dla wyników pomiarów równych zeru (gdy próg detekcji nie przekracza 1 ppm) w Protokole określono wartości zastępcze. Stwierdzono bowiem, że wymaga tego skala przypadków, w których mimo obserwowanego stężenia równego zeru, strumień masy (emisji) jest dodatni. Wartości „zera zastępczego” dla przemysłu syntetycznych związków organicznych SOCMI przedstawiono w poniższej tabeli.

    metoda3_1.jpg

    źródło: Protocol for Equipment Leak Emission Estimates, US EPA 1995, tabela 2-11

    W przypadku zastosowania do pomiarów analizatora o progu detekcji większym niż 1 ppm, jako wartość do wyznaczenia poziomu „zera zastępczego” US EPA zaleca przyjęcie połowy wartości progu detekcji i zastosowanie właściwych korelacji. Zasady przyjmowania wartości zastępczych dotyczą również wyników równych lub mniejszych od poziomu tła w miejscu wykonywania pomiaru.

    W Protokole określono także wartości zastępcze dla wyników przekraczających zakres pomiarowy, odnosząc się do poziomu 10 000 ppm oraz 100 000 ppm. W przypadku gdy nie jest możliwe zastosowanie rozcieńczania próbek lub nie zastosowano rozcieńczania, możliwe jest przyjęcie wartości zastępczych, których przykładowe zestawienie dla przemysłu syntetycznych związków organicznych SOCMI przedstawiono w poniższej tabeli.

    metoda3_2.jpg

    źródło: Protocol for Equipment Leak Emission Estimates, US EPA 1995, tabela 2-13

    Pozostałe zasady stosowania metody 3 przedstawia punkt 2.3.3 Protokołu.

    Zgodnie z metodologią US EPA pojedynczy wynik powinno się wykorzystać wyłącznie do wyznaczenia emisji z elementu, który poddano pomiarowi. Niepoprawne jest wyznaczanie wartości średnich i obliczanie na ich podstawie emisji z grupy elementów. Ponieważ w przypadku wielu instalacji wykonanie pomiaru na znacznej części elementów nie jest możliwe i uzasadnione ekonomicznie, np. z uwagi na izolację termiczną, obliczenie emisji z instalacji na podstawie ograniczonego zbioru wyników wymaga zastosowania dodatkowych algorytmów. Nie są one jednak częścią metodologii US EPA.

    Aktualności
    • 21
      styczeń
      Na stronie KOBiZE jest dostępny poradnik pt. „Wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw dla źródeł o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW, zastosowane do automatycznego wyliczenia emisji w raportach do Krajowej bazy za lata 2022-2025”, opublikowany w styczniu 2026 r. W stosunku do poprzedniego poradnika dot. źródeł o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW, opublikowanego w styczniu 2025 r. nie wprowadzono zmian wskaźników emisji, zarówno co do zakresu źródeł i rodzajów substancji, jak i wartości wskaźników. Korzystając z ww. wskaźników (poprzez wyliczanie automatyczne lub bezpośrednie wykorzystanie wskaźników w obliczeniach emisji) należy pamiętać o klauzuli informacyjnej zawartej we wprowadzeniu do poradnika KOBiZE, zgodnie z którą „automatyczne wyliczanie emisji jest funkcjonalnością pomocniczą, z której korzystanie jest dobrowolne, jednak znacznie skraca czas wprowadzania raportu i upraszcza jego wykonanie”. Całkowita odpowiedzialność za stosowanie wskaźników zawartych w poradniku, w tym za ocenę ich adekwatności do źródła spalania paliw, dla którego zostają wykorzystane spoczywa na autorze obliczeń. Poradnik jest dostępny pod adresem: https://krajowabaza.kobize.pl/docs/MATERIAL_wskazniki_male%20zrodla_spalania_paliw_2022-2025.pdf
    • 20
      styczeń
      W minionym tygodniu Komisja Europejska opublikowała pierwsze statystyki systemu CBAM, który wszedł w życie 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z informacją Komisji: • około 4100 podmiotów gospodarczych (w całej UE) uzyskało autoryzację CBAM do dnia 1 stycznia br. oraz bezpośrednio po tej dacie • do 7 stycznia wniosek o wydanie zezwolenia CBAM złożyło około 12 000 podmiotów gospodarczych • w okresie 1-7 stycznia za pośrednictwem zintegrowanych systemów celnych zweryfikowano 10 483 Deklaracji Celnych Importowych z towarami CBAM • Importy CBAM zadeklarowane w okresie 1-6 stycznia br. wyniosły 1 655 613 ton towarów, w podziale na:    - żelazo i stal: 98%    - aluminium: 0,3%    - nawozy: 1,2%    - cement: 0,5%    - energia elektryczna i wodór: 0% Oprócz danych statystycznych informacja Komisji zawiera również apel do podmiotów gospodarczych o składanie wniosków o autoryzację CBAM. Informacja Komisji jest dostępna na pod adresem: https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/cbam-successfully-entered-force-1-january-2026-2026-01-14_en
    • 13
      styczeń
      Na stronie Głównego Urzędu Statystycznego zostały opublikowane terminy dla sprawozdania OS-1 za rok 2025 (sprawozdania o emisji zanieczyszczeń powietrza oraz o stanie urządzeń oczyszczających): - rozpoczęcie sprawozdawczości od dnia 10.02.2026 r. - zakończenie sprawozdawczości do dnia 27.02.2026 r. Portal sprawozdawczy GUS jest dostępny pod adresem: https://raport.stat.gov.pl/gus.ps/login/login.pa;JSESSIONID_PS=uKm29gPvtHHbPLTbPCEW4gfCagFD1PxFiaUyNLRUDxfWO6ceD6kf!-1697165047 Formularz OS-1 w formacie pdf jest dostępny na stronie: https://form.stat.gov.pl/formularze/2026/passive/OS-1.pdf
    NEWSLETTER:
    Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach zapisz się
     
    szkolenie Specjalista ds. Emisji 10-11 marca 2026
    Operat FB
    Katalizatory do redukcji LZO - Katalizator Grupa PONER
    obliczenia śladu węglowego

    Zobacz komunikaty KE / JRC / UE-BRITE (IPPC Bureau) / INCITE / Rada Unii Europejskiej / Rada Europejska / US EPA / EEA / NIK / ETO / GDOŚ / GIOŚ / WIOŚ / IOŚ / MKiŚ:

    EPA [ amoniak] Acts to Protect Public from Harmful Chemical Releases in Springfield, Massachusetts (15.1.2026)

    Komisja Europejska: pierwsza statystyka CBAM 1-6 stycznia 2026 (14.1.2026)

    KOBiZE: Wejście w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw, wdrażającej mechanizm CBAM (14.1.2026)

    KOBiZE: Zmiana formularza sprawozdania z weryfikacji raportu ALC (14.1.2026)

    EPA [amoniak] Reaches $1.1 Million Settlement with Home Market Foods After 2022 Deadly Ammonia Release in Massachusetts (14.1.2026)

    JRC: Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    JRC: Elektroliza wody i wodór w Unii Europejskiej – Raport o stanie rozwoju technologii, trendach, łańcuchach wartości i rynkach w 2025 r. (14.1.2026)

    EU-BRITE: The best available techniques reference document for the Ceramic Manufacturing Industry (CER BREF)

    EU-BRITE: BAT reference document  for the production of batteries in gigafactories (PBG BREF)

    GIOŚ: Uruchomienie stacji monitoringu oddziaływania transportu na jakość powietrza w Poznaniu (12.1.2026)

    EEA: Making agriculture, energy and transport climate resilient: how much money is required and what will it deliver? (12.1.2026)

    JRC: Updating GHG emission values of biofuels and biomass fuels in Annex V & VI of Directive (EU) 2018/2001 (12.1.2026)

    EPA [energetyka węglowa] Disapproves Colorado’s Regional Haze Plan and Supports State’s Coal Plants (9.1.2026)

    KOBiZE: Raport do Krajowej bazy za 2025 rok (9.1.2026)

    IOŚ: Cykl bezpłatnych webinarów „Gospodarka o Obiegu zamkniętym od A do Z” (8.1.2026)

    MKiŚ: Konferencja Smart Komunal: Cyfryzacja dla środowiska (7.1.2026)

    KOBiZE: Stanowisko w sprawie nowelizacji rozporządzenia aukcyjnego (rozporządzenie delegowane Komisji 2023/2830) w zakresie wprowadzenia wczesnych aukcji w ETS2 (7.1.2026)

    KOBiZE: Możliwość wprowadzenia do Krajowej bazy raportu za rok 2025 (2.1.2026)

    IOŚ: Strategia Rozwoju IOŚ-PIB na lata 2026–2030 (2.1.2026)

    EPA [ftalany] Announces Intent to Regulate Dozens of Uses of Five Phthalate Chemicals to Protect Workers and Environment (31.12.2025)

    EPA [1,3-butadien] Announces Intent to Regulate Nearly One Dozen 1,3-Butadiene Uses to Protect American Workers (31.12.2025)

    Komisja Europejska: Reminder – CBAM goes live on 1 January 2026 (23.12.2025)

    KOBiZE: Nowe wskaźniki emisyjności dla energii elektrycznej za 2024 r. (23.12.2025)

    GIOŚ: Raport problemowy na temat jakości powietrza w uzdrowiskach w Polsce w roku 2024 (22.12.2025)

    GIOŚ: Ocena depozycji zanieczyszczeń do podłoża na stacjach monitoringu chemizmu opadów atmosferycznych za 2024 rok (22.12.2025)

    Zobacz bieżące artykuły w Atmospheric Environment:

    Unexpected larger NMVOCs emissions of Chinese stainless steel than carbon steel production: insights from field measurements

    A percentile-based inverse modelling approach for enhanced source quantification using high-frequency concentration measurements

    Fire emissions modulate wildfire spread through aerosol-meteorology feedbacks: Insights from a novel WRF-Chem/Fire coupled model

    Zobacz EUR-Lex:

    Sprostowanie do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/882 z dnia 14 maja 2025 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1378 w odniesieniu do uznawania niektórych jednostek certyfikujących zgodnie z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 za właściwe do prowadzenia kontroli i wydawania certyfikatów ekologicznych w państwach trzecich do celów przywozu produktów ekologicznych do Unii (15.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/76 z dnia 12 stycznia 2026 r. dotycząca stosowania substancji zubożających warstwę ozonową jako czynników ułatwiających procesy chemiczne na mocy art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/590 oraz uchylająca decyzję Komisji 2010/372/UE (14.1.2026)

    Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 13 listopada 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Törvényszék – Węgry) – JYSK Kereskedelmi Kft./Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal (Sprawa C-117/24, JYSK) Odesłanie prejudycjalne - Środowisko - Obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna - Rozporządzenie (UE) nr 995/2010 - Stosowanie, utrzymywanie i dokonywanie oceny systemu zasad należytej staranności - Artykuł 4 ust. 2 i 3 oraz art. 6 - Grupa spółek - Dostęp podmiotu do systemu zasad należytej staranności utrzymywanego i ocenianego przez jego spółkę dominującą lub ustanowionego przez organizację monitorującą i stosowanego przez tę spółkę dominującą (12.1.2026)

    Decyzja Komisji z dnia 6 listopada 2025 r. zlecająca centralnemu administratorowi rejestru Unii wprowadzenie zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień Bułgarii, Czech, Danii, Niemiec, Estonii, Irlandii, Grecji, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Litwy, Luksemburga, Węgier, Niderlandów, Austrii, Polski, Portugalii, Słowacji, Finlandii i Szwecji do rejestru Unii (9.1.2026)

    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/73 z dnia 4 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do uproszczenia treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności, które mają być ujawniane, oraz rozporządzenia delegowane (UE) 2021/2139 i (UE) 2023/2486 w odniesieniu do uproszczenia niektórych technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu, czy działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem celów środowiskowych (8.1.2026)

    Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/53 z dnia 6 stycznia 2026 r. w sprawie uznania, że sprawozdanie przedłożone przez Słowację na podstawie art. 31 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 zawiera dokładne dane służące do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z uprawą pszenicy zwyczajnej i sorgo w tym państwie członkowskim (8.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI – Wytyczne dotyczące wdrożenia art. 28 rozporządzenia (UE) 2024/1735 w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu produkcji technologii neutralnych emisyjnie i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (7.1.2026)

    KOMUNIKAT KOMISJI zmieniający Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (5.1.2026)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2546 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie stosowania zasad weryfikacji deklarowanych emisji wbudowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2547 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do metod obliczania emisji wbudowanych związanych z towarami (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2548 z dnia 10 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania i publikacji ceny certyfikatów CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2549 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/486 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2550 z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/3210 w odniesieniu do rejestru CBAM (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2619 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do informacji przekazywanych przez organy celne (22.12.2025)

    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620 z dnia 16 grudnia 2025 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obliczania dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień do liczby certyfikatów CBAM, które mają zostać przekazane do umorzenia (22.12.2025)